Fotografie Niepołomic i jej mieszkańców powstają od lata 2006 roku. Dynamiczny charakter przemian, jakie miasto i gmina przeżywają od początku transformacji – wielkość inwestycji, napływu ludności, zaufania społecznego i stabilności politycznej – uczyniły miejsce odmiennym od reszty kraju. Transformacja wydaje się tam przebiegać bez większych zgrzytów, a samo miejsce jawi się jako wzorzec przemiany ustroju polityczno-gospodarczego i tworzenia lokalnej wspólnoty.
Zachodzące zmiany dokumentuje już kilkadziesiąt zdjęć wykonanych przez fotografów krakowskiego kolektywu fotograficznego Visavis.pl. Fotografie wielkich inwestycji, które zapewniły pracę niepołomiczanom i stały się magnesem przyciągającym mieszkańców pobliskiego Krakowa, przeplatają się z obrazami wydarzeń zwyczajnych, które nabierają znaczenia dopiero w mikroskali. Co ostatecznie okaże się trwalsze? Bal niepełnosprawnych, dzięki któremu ktoś pozna smak „prawdziwego życia”, czy nowa fabryka, którą być może kiedyś zmiecie kryzys gospodarczy? Fotografia nie musi odpowiadać na żadne pytania. Wystarczy, że sprowokuje ich postawienie. Co uczyniła, a skutkiem „prowokacji” są badania ilościowe, jakie wiosną 2008 roku przeprowadziła grupa studentów socjologii z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierowana przez prof. Krystynę Slany i mgr Agatę Młodawską. Badaczy interesowała kondycja niepołomickiego społeczeństwa obywatelskiego, poziom zaufania społecznego i jakość życia religijnego. Socjolodzy nie poprzestali jednak na zebranych danych i sporządzonych podsumowaniach. Liczby postawiły kolejne pytania, na które być może znajdziemy odpowiedzi w wywiadach, jakie badacze przeprowadzili z wybranymi mieszkańcami Niepołomic.
Uchwycone obiektywem zmiany, badacze starają się rozłożyć na proste elementy, poznać rządzące nimi mechanizmy, znaleźć zależności. Może dzięki tym zabiegom uda nam się dowiedzieć czegoś nowego o społeczeństwie przeżywającym wielką, transformacyjną zmianę, albo zrozumieć to, co już udało nam się poznać.
Photos of the town of Niepołomice and its inhabitants have been made since the summer of 2006. Dynamic changes which the town and the region have been undergoing since the beginning of transformations including the sheer scale of investments, an influx of people, growing public trust and political stability have all contributed to making this place different from the rest of the country. Transformations seem to have been progressing smoothly there and the town itself has become a model of successful political and economic changes and the development of a local community.
These changes have been documented by several dozen photos taken by photographers from the Krakow Visavis.pl Photographers’ Collective. Photos showing huge investments which have provided workplaces for the local population and drawn people from the nearby Krakow are intertwined with those of ordinary events which only become significant in microscale. The question is what will have a more lasting effect. A ball for the disabled which may give some a taste of “real life” or a new plant which may help to overcome an economic crisis one day? Photos need not answer any of these questions, it is enough that they provoke them. Which they did. The outcome is quantitative research which was conducted in the spring of 2008 by a group of sociology students from the Institute of Sociology of the Jagiellonian University under the supervision of professor Krystynę Slany and Agata Młodawska, MA. The researchers were interested in the condition of the the Niepołomice civic society, the level of public trust and the quality of religious life. The sociologists did not stop at collecting data and analysing it. The figures posed further questions to which answers will perhaps be found in interviews which the researchers conducted with some of the inhabitants.
The researchers are trying to break down the changes captured by the photos into elements, find out about mechanisms which govern them and discover dependencies between them. Maybe these attempts can teach us something new about a society undergoing immense changes or understand what has already been shown.
